Μετά το βραβευμένο με τέσσερις εκδόσεις, βιβλίο του Γιώργου Χαρβαλιά “Γιαβόλ”, για το οποίο υπέκυψα αρχικά στον πειρασμό, όχι μόνο να του αφιερώσω εκτενή βιβλιοκρισία, αλλά και ευλαβικά να το παρουσιάσω στη Θεσσαλονίκη, ήδη έχω στα χέρια μου τις προσθήκες/παραρτήματά του.

Υπάρχουν ανάμεσά μας ορισμένοι, που επιθυμούν να ξεχαστεί το παρελθόν, και να ξαναγραφτεί η ιστορία, με ήπια και καθησυχαστικά χρώματα, που να εξασφαλίζουν τη λήθη και να ενθαρρύνουν τη φιλία ανάμεσα σε θύτες και θύματα. Ωστόσο, το ανά χείρας μνημειώδες έργο, μέσα σχεδόν από κάθε φράση του, μας υπενθυμίζει ότι δεν υπάρχει μέλλον χωρίς παρελθόν, με το παρόν να εξασφαλίζει τη συνύπαρξή τους.

Στο σημείωμα μου αυτό θα επιχειρήσω να ρίξω φως σε ορισμένα συμβάντα, τόσο κατά τη διάρκεια της ναζιστικής Κατοχής στην Ελλάδα, όσο και μετά από αυτήν. Θα επιλέξω, για βοήθεια, τα διάσπαρτα κλειδιά κατανόησής τους, που αναφέρονται, από τον συγγραφέα του “Γιαβόλ”. Όπως με διαβεβαίωσε ο ίδιος, ένας πιο αναλυτικός προσδιορισμός τους θα αποτελέσει το περιεχόμενο προσεχούς του συγγράμματος, που σίγουρα θα έχει ανάλογη επιτυχία, με το ανά χείρας έργο του.

Τα απάνθρωπα μαρτύρια των Ελλήνων 

Θα αρχίσω με τις περιγραφές του συγγραφέα, για τα φρικιαστικά, τα αιμοσταγή και τα απάνθρωπα συμβάντα, που έλαβαν χώρα σε πολλά γεωγραφικά σημεία της πατρίδας μας, στο διάστημα της γερμανικής Κατοχής. Αυτά, αναδύουν από την λήθη, με εξονυχιστικές όσο και ανατριχιαστικές λεπτομέρειες, τις ωμότητες των Γερμανών κατακτητών, στην Ελλάδα. Οι βαρβαρότητες αυτές, σε ευρωπαϊκό έδαφος, από εκπροσώπους λαού με κορυφαία προσφορά στις τέχνες, ξεπερνούν, σαφώς, τα όρια της επίκλησης μιας κακιάς στιγμής, και απαιτούν διερεύνηση σε βάθος, αν μη τι άλλο, για να μην επαναληφθούν.

Οι περιγραφές τής, κατ’ εξακολούθηση και όχι περιπτωσιακώς, κτηνώδους μεταχείρισης άμαχου πληθυσμού, ακόμη και βρεφών, ακόμη και αγέννητων παιδιών, δεν έρχεται απλώς σε κραυγαλέα αντίθεση με το Διεθνές Δίκαιο, αλλά εμπίπτει σαφώς και στην κατηγορία των εγκλημάτων πολέμου. Η διάπραξη αυτών των φρικαλεοτήτων, με το Ολοκαύτωμα των Εβραίων να είναι στην κορυφή, δεν παραπέμπουν απλώς στην αρρωστημένη πεποίθηση, περί της δήθεν υπεροχής της Αρίας φυλής, που δήθεν επιτρέπει και δικαιολογεί περίπου τα πάντα, αλλά και στην ύπαρξη σατανικής φαντασίας που διασκεδάζει, καταστρώνοντας αλύπητους τρόπους εκτέλεσης και θανάτου συνανθρώπων τους.

Η ιστορία της ανθρωπότητας διαθέτει, δυστυχώς, σωρεία κατά μαύρων σελίδων φρίκης, ως συμπεριφορές ανθρώπου προς άνθρωπο. Ωστόσο, τα εγκλήματα, που περιγράφονται στα παραρτήματα του “Γιαβόλ” για το Δίστομο, τα Καλάβρυτα, το Ασβεστοχώρι, τις Σέρρες κ.ά., διαθέτουν επιπλέον κάποια χαρακτηριστικά, που φαίνεται να υπερβαίνουν την ανθρώπινη φρίκη. Όπως, ανάμεσα και σε άλλα, ο χορός και το γλέντι των ανθρωπόμορφων Ναζί, ανάμεσα από τα δολοφονηθέντα κορμιά, που περιλάμβαναν και βρέφη. Όπως, η εξόντωση αμάχων, που σιγοκαίγονταν σε κλειδωμένους χώρους, ως αντίποινα για το φόνο Γερμανών στρατιωτών. Όπως, η αθέτηση του στρατιωτικού λόγου, ότι αν παρουσιαστούν τα γυναικόπαιδα, που είχαν κρυφτεί, δεν θα τους συνέβαινε κακό, και αντ’ αυτού η βασανιστική θανάτωση τους μέχρι και του τελευταίου βρέφους.

Η εντελώς ενδεικτική αυτή αναφορά επιτρέπει το συμπέρασμα ότι αυτή η φρίκη που σαφώς υπερέβαινε το ανεκτό μίσος, εναντίον εχθρού, ουδόλως απέβλεπε στην εξασφάλιση ασφάλειας των κατακτητών, αλλά ήταν αντίδραση εντελώς ασύμμετρη σε σχέση με την οποιαδήποτε δοθείσα αφορμή από τους κατακτημένους. Ποια, λοιπόν, εξήγηση μπορεί να δοθεί; Ανάλογες αναλύσεις ενισχύουν την, αρκετά διαδεδομένη άποψη, ότι ο γερμανικός λαός, και όχι μόνο και αποκλειστικά οι Ναζί, κατέχονται από σύνδρομο φυλετικής υπεροχής απέναντι σε όλους τους υπόλοιπους λαούς της υφηλίου. Και το σύνδρομο αυτό τους δίνει, δήθεν, το δικαίωμα εξάλειψης τού υπόλοιπου πληθυσμού της υφηλίου, με οποιονδήποτε τρόπο, διότι “δεν αξίζει να ζει”. Η ερμηνεία αυτή είναι, ενδεχομένως, υπερβολική και απαράδεκτα γενικευμένη. Ωστόσο, έχουν διασωθεί πλήθος φρικιαστικών αποδεικτικών στοιχείων και φωτογραφιών, που καταρχήν, την δικαιολογούν.

Το αποκαλυπτικό “Γιαβόλ”

Ειδικά, για την ελληνική περίπτωση, η μη λησμονιά επιβάλλεται, πριν από οτιδήποτε άλλο, από την ανάγκη σεβασμού στη μνήμη χιλιάδων δικών μας ανθρώπων, που μαρτύρησαν, από τους Ναζί, με απάνθρωπα βασανιστήρια, πριν θανατωθούν. Αλλά, και πέρα από την ανάγκη δικαίωσης των νεκρών μας, υπάρχει για μας ολοζώντανο και το σήμερα. Πως, δηλαδή, να ξεχάσουμε και να τείνουμε, έτσι απλά, χείρα φιλίας, στους Γερμανούς παρότι, εκτός από την ισοπεδωτική καταστροφή μας στην Κατοχή, κατέστρεψαν επιπλέον ανενδοίαστα την Ελλάδα και για δεύτερη φορά.

Αναφέρομαι, φυσικά, στα Μνημόνια, με τα οποία οι Γερμανοί απαίτησαν, εκτός όλων των άλλων, να εξασφαλιστούν, όχι απλώς για το ότι θα ξεπληρώσουμε το χρέος μας, αλλά και επιπλέον και κυρίως για το ότι δεν θα διανοηθούμε να απαιτήσουμε συμψηφισμό με το κατοχικό δάνειο και τις γερμανικές επανορθώσεις. Παρότι, όπως είναι γνωστό, το γερμανικό χρέος, που είναι πολλαπλάσιο του αντίστοιχου δικού μας, ακόμη και τώρα, μετά από 183 χρόνια, δεν έχει ξεχρεωθεί.

Τι να σκεφθεί κανείς; Ότι το Διεθνές Δίκαιο και τα διεθνή Δικαστήρια είναι για τους ισχυρούς της Γης και εναντίον των αδυνάτων, έτσι που να μη γίνεται καν επίκληση σε αυτά, από την Ελλάδα; Ή, ορθότερα, ότι και η δική μας απύθμενου βαθμού υποτέλεια, όπως την ξεδιπλώνω με άπειρους τρόπους, στο τελευταίο μου βιβλίο “Για την Ελλάδα που ματώνει”, ευθύνεται και αυτή πολύ σοβαρά για τη διαιώνιση της απαράδεκτης αυτής κατάστασης;

Αλλά πως δεν υπήρξε τιμωρία;

Οι Ναζί, εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων, δεν τιμωρήθηκαν για τα εγκλήματά τους. Που σημαίνει ότι ουδέποτε υπήρξε συλλογική καταδίκη γι’ αυτά, αλλά αντιθέτως ηθελημένη συσκότιση και συνεχής προσπάθεια συγκάλυψης. Αν υπήρχε πραγματική μεταμέλεια, όπως συχνά ισχυρίζονται οι Γερμανοί, θα όφειλε αυτή να υλοποιηθεί, με τη μορφή σαφούς και συνεχούς καταδίκης των Ναζί, στα σχολικά βιβλία του Δημοτικού.

Να αποδειχθεί με την καταδίωξη των πρωτεργατών των ναζιστικών εγκλημάτων, σε ολόκληρη την υφήλιο, προκειμένου να δικαστούν και να καταδικαστούν. Να επικρατήσει αποκλεισμός των επιζώντων από το σύνολο των δημοσίων θέσεων, με παράλληλο στιγματισμό τους, και βέβαια, σε ότι αφορά την Ελλάδα, ως ειλικρινής προθυμία τους να επιστρέψουν το κατοχικό δάνειο, τα χρέη των επανορθώσουν και τις κλεμμένες αρχαιότητες, στην Ελλάδα.

Αλλά, όπως είναι γνωστό, και όπως μας υπενθυμίζεται με οδυνηρό τρόπο στο “Γιαβόλ” οι Ναζί δεν τιμωρήθηκαν για τα εγκλήματά τους. Αντιθέτως, όχι μόνο δεν κατέβαλαν τα αστρονομικά τους ήδη χρέη προς την Ελλάδα, αλλά και επιπλέον ουδεμία δυσκολία είχαν να τοποθετηθούν εκ νέου στις θέσεις-κλειδιά που κατείχαν πριν από τον πόλεμο, ή και να διεκδικήσουν αξιώματα, στην ρημαγμένη από τους ίδιους Ευρώπη.

Οι αναζητούμενες ερμηνείες είναι, δυστυχώς, προς πολλές κατευθύνσεις. Η πρώτη και ιδιαιτέρως σημαντική αναφέρεται στο ότι η ιδέα για τη δημιουργία της ΕΕ ανήκει στους Ναζί, και αποφασίστηκε στις παραμονές της συντριβής του Γ’ Ράιχ. Πληροφορία, που ασφαλώς εξηγεί πολλά. Πέρα από αυτήν, να προσθέσω ότι η ατιμωρησία των Ναζί χαίρει της συνεχούς, παρότι υπόγειας υποστήριξης των ΗΠΑ. Χάρη σε αυτήν εξασφαλίστηκαν τα συμφέροντα των αμερικανικών πολυεθνικών, που εξαρτιόνταν από τη Γερμανία, αλλά κυρίως μετά το πέρας του πολέμου η Γερμανία αποδείχθηκε πολύτιμη για τις ΗΠΑ, ως “φόβητρο εναντίον της Ρωσίας”.

Αυτά τα ολίγα, για την εμπλουτισμένη ανατύπωση, σε τέταρτη έκδοση, του “Γιαβόλ”. Του βιβλίου, που αποτελεί δεξαμενή σκέψης, αλλά και αναζήτησης ερμηνειών για τα συμβάντα στο παρελθόν, στο παρόν και στο μέλλον, και του οποίου η απουσία από το προσκέφαλο του καθενός μας μας κάνει φτωχότερους.

The post Δεν υπάρχει μέλλον χωρίς παρελθόν – Ένα πολύτιμο βιβλίο για τα εγκλήματα των Ναζί first appeared on Ίδρυμα Δημήτρη και Μαρίας Δελιβάνη.

Με δέος προσεγγίζουμε το Μεσολόγγι, καθώς προβάλλει μέσα από φωτοστέφανο , όσα χρόνια και αν περάσουν από την έξοδο. Αυτό το συγκλονιστικό συμβάν, που μετάτρεψε αποφασιστικά τη στάση της Ευρώπης, από εχθρική και περιφρονητική απέναντι στην Επανάσταση, σε μεγάλη θαυμάστρια και υποστηρίκτρια της.

Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης ξεκίνησε την Ελληνική επανάσταση στις 24 Φεβρουαρίου 1821 από το Ιάσιο, αφού ο Κολοκοτρώνης είχε, προηγουμένως οργώσει την Πελοπόννησο και τα νησιά του Ιονίου προετοιμάζοντας το έδαφος. Είχαν προηγηθεί, ήδη, περισσότερες από 100 εξεγέρσεις των Ελλήνων, που πνίγηκαν στο αίμα. Γι’αυτό, και αξίζει να επισημανθεί ότι η στιγμή που επελέγη το 1821 για την έναρξη του υπέρ πάντων αγώνα, δεν θα μπορούσε να είναι ατυχέστερη. Και τούτο, επειδή αυτή η στιγμή συνέπεσε με το συνέδριο της Ιεράς Συμμαχίας, του Λάιμπαχ (από 26/1 ως 12/5.1821), στα πλαίσια του οποίου οι μεγάλες δυνάμεις, κατάστρωναν σχέδια για το πως θα καταπνίξουν τις τότε εξεγέρσεις στην Ισπανία και Ιταλία. Η Ελλάδα θα ήταν η πρώτη που θα δεχόταν στρατό της Ευρώπης για την καταστολή της εξέγερσης αν δεν είχε την τύχη να έχει μαζί της τον Καποδίστρια υπουργό, τότε, Εξωτερικών του Τσάρου Αλέξανδρου. Με τη έγκριση λοιπόν του Τσάρου, ο Καποδίστριας έσπευσε να αποστείλει επιστολή στον Υψηλάντη, με την οποία αποκήρυσσε την ελληνική εξέγερση. Με τη στάχτη αυτή στα μάτια εφησύχασαν οι σύμμαχοι ότι δήθεν η ελληνική εξέγερση ήταν μεμονωμένο κίνημα, και κυρίως πείστηκαν οι Τούρκοι ότι αυτό δεν έχαιρε της στήριξης της Ρωσίας. Έτσι, από τη διακήρυξη της Ιεράς Συμμαχίας τον Μάιο του 1821, στην οποία καταδικάζονται όλες οι επαναστάσεις, στην Ευρώπη, και τα συμμαχικά στρατεύματα διατάσσονται να τις καταπνίξουν, απουσιάζει η Ελλάδα. Και ο Μέτερνιχ, ορκισμένος ανθέλληνας, γράφει σε υπόμνημά του στις 25 Απριλίου του 1821, σχετικά: ««Πώς είναι εν γένει δυνατόν, να εκκινήθη η Ελληνική Επανάσταση του Ελληνικού έθνους, αφού το έθνος αυτό εξέπεσε κατά τους τελευταίους αιώνες εις τας εσχάτας βαθμίδας της εθνικής υποστάσεως;». Είναι κρίμα που δεν αναφέρεται συχνά, ότι ο Καποδίστριας, χάρη στις εξαιρετικές διπλωματικές του ικανότητες έσωσε την ελληνική Επανάσταση, εν τη γενέσει της. Και είναι απαράδεκτο, επίσης, το πόσο λίγο έχει τιμηθεί ο Καποδίστριας στη χώρα μας.

Σε τρία κεντρικά σημεία της σημερινής μου ομιλίας, θα προσπαθήσω να τοποθετήσω την κορυφαία συμβολή του Μεσολογγίου στην τελική επικράτηση της Επανάστασης, αλλά και τη σημασία του στο σήμερα. Στο πρώτο από αυτά τα σημεία θα προβάλω την εξέχουσα στρατιωτική παρουσία της πόλης, στην εθνική εξέγερση, καθώς και τα υπέρτατα μηνύματα της ηρωικής της εξόδου. Σε ένα δεύτερο σημείο, θα συγκεντρώσω τις σπουδαίες συνέπειες της απήχησης του Μεσολογγίου στην Ευρώπη και στον κόσμο. Και, τέλος, στο τρίτο και τελευταίο σημείο της ομιλίας μου θα προσπαθήσω να επικαιροποιήσω τη σημασία του Μεσολογγίου στο τώρα.

Ι. Η στρατιωτική παρουσία και τα πατριωτικά μηνύματα του Μεσολογγίου

Είναι, όντως εντυπωσιακή η διαχρονική εμμονή των Τούρκων, να κατακτήσουν με κάθε μέσον και κάθε θυσία αυτή τη μικροσκοπική πόλη του Μεσολογγίου, όπως εκπληκτική εκ πρώτης όψης είναι και η αδυναμία τους να το επιτύχουν. Πράγματι, επί τέσσερα χρόνια οι Τούρκοι πάσχιζαν να καταλάβουν το Μεσολόγγι, που δεν έπεφτε, που δεν έπεσε και που δεν παραδόθηκε ποτέ στους Οθωμανούς. Αντιθέτως, η μικρή και ήσυχη αυτή πόλη δόξασε την Ελλάδα, με τις συγκινητικές σελίδες ηρωισμού της, ούσα στις επάλξεις μέχρι την τελευταία ρανίδα του αίματος των υπερασπιστών της. Ήταν τα απάνθρωπα δεινά της πείνας, των ασθενειών και των κακουχιών, εξαιτίας του απόλυτου αποκλεισμού της πόλης από γη και θάλασσα, αυτά που έκαμψαν τις αντοχές της και που οδήγησαν στην απόφαση της ηρωικής εξόδου των πολιορκημένων.

Το μικρό Μεσολόγγι μπόρεσε να κατατροπώσει επί τέσσερα χρόνια, πολυάριθμα στρατιά των Οθωμανών, με πλήρως εκσυγχρονισμένο, για την εποχή τους οπλισμό, και έχοντας ως επικεφαλής τους ικανότερους τότε στρατηγούς, όχι μόνο Τούρκους, αλλά και Αλβανούς και Αιγυπτίους. Σε αντίθεση με το Μεσολόγγι που διέθετε ελάχιστους αγωνιστές και υποτυπώδες πολεμικό υλικό. Το Μεσολόγγι, όμως, ήταν τυλιγμένο με την άσβεστη λαχτάρα για ελευθερία, και για τη ζεστή αγκαλιά μιας δικής του πατρίδας, συνέχειας της ένδοξης αρχαιότητας, αλλά και του Βυζαντίου. Οι λαμπρές και συνεχείς νίκες του Μεσολογγίου προκάλεσαν ταπείνωση και οργή στους Τούρκους, που παρότι έδιναν σε αυτές τις μάχες ότι καλύτερο διέθεταν, ήταν μονίμως ηττημένοι.
Η επικέντρωση του ενδιαφέροντος των Τούρκων στο Μεσολόγγι εξηγείται πρωτίστως από την στρατηγική γεωγραφική του θέση για τις μάχες μεταξύ Ελλήνων και Τούρκων. Η μικρή αυτή πόλη ελέγχει τον Κορινθιακό κόλπο, αλλά και την Πελοπόννησο και τη Βόρειο Ελλάδα. Τμήμα της προστασίας του Μεσολογγίου ήταν η δυσκολία προσέγγισής του με πλοία, εξαιτίας των αβαθών νερών που το περιβάλλουν.

Οι Οθωμανοί, λοιπόν άρχισαν από το 1822 και μέχρι το 1826 να καταβάλουν συντονισμένες προσπάθειες εκπόρθησής του, μετρώντας τρεις ή και τέσσερις πολιορκίες, αναλόγως του πως ερμηνεύονται τα γεγονότα.

Η πρώτη πολιορκία (Οκτώβριο 1822-Ιανουάριο 1823)
Ο Ομέρ Βρυώνης με τον Κιουταχή κατευθύνονται προς το Μεσολόγγι, περισφίγγοντας το από ξηράς, ενώ τρία πολεμικά πλοία είχαν αποκλείσει την πρόσβαση στην πόλη από τη θάλασσα. Οι Μάρκος Μπότσαρης και Γιώργος Κίτσος, με μόνο 360 πολεμιστές και με πολεμοφόδια για ένα μόνο μήνα, είχαν απέναντί τους το στρατό των Οθωμανών, που αριθμούσε 11000 άνδρες, 11 κανόνια και 4 οβίδες. Παρότι ο αγώνας ήταν περισσότερο από άνισος, οι Έλληνες δεν ήθελαν με τίποτα να εγκαταλείψουν το Μεσολόγγι, γιατί μέσα απ’αυτό, οι Τούρκοι θα είχαν πρόσβαση στην Πελοπόννησο.

Ο Ομέρ Βρυώνης, κάτω από αυτές τις συνθήκες, βέβαιος για την ήττα των Ελλήνων, τους πρόσφερε μεγαλόψυχα 8 ημέρες για να ετοιμάσουν την αναχώρησή τους. Μέσα, όμως, στο οκταήμερο αυτό κατέφθασαν από την Ύδρα και τις Σπέτσες 7 πλοία, που έτρεψαν σε άτακτη φυγή τα τουρκικά, και που εξασφάλισαν στους πολιορκημένους τρόφιμα και πολεμοφόδια, καθώς και 1700 πολεμιστές. Στη συνέχεια, ο Βρυώνης επέλεξε την ημέρα των Χριστουγέννων για να επιτεθεί και πάλι και να καταλάβει το Μεσολόγγι, υποθέτοντας ότι οι Έλληνες θα γιόρταζαν αμέριμνοι τη μεγάλη θρησκευτική τους γιορτή. Δεν ήταν όμως έτσι γιατί οι Έλληνες, ειδοποιημένοι από τον Γιάννη Γούναρη Χριστιανό φροντιστή του Κιουταχή, κατάφεραν μέσα σε τρεις μόνον ώρες, να επιτύχουν ταπεινωτική ήττα των Τούρκων. Οι Έλληνες έκλαψαν 4 νεκρούς, αλλά οι Τούρκοι 500. Στις 11 και 12 Ιανουαρίου οι Τούρκοι, έλυσαν την πολιορκία, εγκαταλείποντας έξω από το Μεσολόγγι το πολεμικό τους υλικό.

Η λαμπρή αυτή νίκη αναπτέρωσε το ηθικό των εξεγερμένων Ελλήνων, που άρχισαν να πιστεύουν στην πραγματοποίηση της τελικής νίκης. Ιδιαίτερα και επειδή είχαν προηγηθεί αυτής της νίκης οι ήττες των Ελλήνων στο Πέτα και στο Σούλι.

Ταυτόχρονα, ο αγώνας των Ελλήνων για ελευθερία αρχίζει να συγκινεί την Ευρώπη. Πολλαπλασιάζονται οι Φιλέλληνες, που εκτός από θαυμασμό, συγκεντρώνουν και χρήματα για τη συνέχιση του αγώνα. Από στρατιωτικής πλευράς, η νίκη αυτή του Μεσολογγίου είναι και γενικότερα σημαντική επειδή κλείνει το δρόμο των Τούρκων προς την Πελοπόννησο.

Δεύτερη πολιορκία (άνοιξη 1823-11 Δεκεμβρίου 1823)
Οι Έλληνες, το 1823, με τα χρήματα που συγκέντρωναν ολοένα περισσότερο οι Φιλέλληνες της Ευρώπης, με την προτροπή κυρίως του Λόρδου Βύρωνα, πραγματοποίησαν σημαντικά οχυρωματικά έργα στην είσοδο του Μεσολογγίου, θεωρώντας βέβαιη την επάνοδο των Τούρκων. Για να τιμήσουν τους αγωνιζόμενους ήρωες έδωσαν τα ονόματά τους στα οχυρά της πόλης, όπως Μπότσαρης, Μακρής, Κανάρης, Μιαούλης. κ.ά

Και πράγματι, την άνοιξη του 1823 οι Τούρκοι επανεμφανίζονται έξω από το Μεσολόγγι με 13.000 πολεμιστές, υπό τον Μεχμέτ Πασά. Απέναντί τους οχυρώθηκαν 3.000 Σουλιώτες και άλλοι Έλληνες από γειτονικές πόλεις, υπό τον Μάρκο Μπότσαρη, ο οποίος όμως σκοτώθηκε στη μάχη της δεύτερης αυτής πολιορκίας και ενταφιάστηκε στο Μεσολόγγι. Οι Τούρκοι κατατροπώθηκαν, για δεύτερη φορά, έχοντας χάσει 800 άνδρες, ενώ οι Έλληνες μόνο 60. Οι Τούρκοι έλυσαν τη δεύτερη αυτή πολιορκία στις 11 Δεκεμβρίου. Στην πραγματικότητα, οι Τούρκοι δεν πολιόρκησαν αυτήν τη δεύτερη φορά το Μεσολόγγι, αλλά το Ανατολικόν το οποίο και βομβάρδισαν.

Ο Λόρδος Βύρων, που έρχεται για δεύτερη φορά στην Ελλάδα τον Ιανουάριο του 1824, με όπλα και χρυσό μαζί του, αλλά και με πολλούς Φιλέλληνες, κυρίως Βρετανούς, γράφει στο ημερολόγιό του:
«Οι Τούρκοι δεν βρίσκονται πια μπροστά στο Μεσολόγγι-ουδείς γνωρίζει το γιατί αναχώρησαν αφήνοντας πίσω τους σημαντική ποσότητα τροφίμων και πολεμοφοδίων- και η φρουρά δεν πραγματοποίησε καμία εξόρμηση, τουλάχιστον καμία που να εξυπηρέτησε κάποιο στόχο. Δεν πολιόρκησαν ούτε μια φορά το Μεσολόγγι το 1823, αλλά βομβάρδισαν το Ανατολικόν».

Η Τρίτη πολιορκία (Απρίλιος-Οκτώβριος 1825)
Οι Τούρκοι είχαν κυριολεκτικά εξαγριωθεί, έχοντας κατατροπωθεί από τους Έλληνες, που διέθεταν ελάχιστο στρατό και μέσα, σε σύγκριση με τους ίδιους. Ο Σουλτάνος έστειλε στο Μεσολόγγι τον καλύτερο στρατηγό του, τον επονομαζόμενο Κιουταχή, που είχε λάβει μέρος και στην πρώτη πολιορκία, και στον οποίον είπε: «Το Μεσολόγγι ή το κεφάλι σου». Η πολιορκία, με στρατό 20.000 Οθωμανών, άρχισε στις 23 Απριλίου μπροστά στο Ανατολικόν, και στις 27 Απριλίου μπροστά στο Μεσολόγγι. Από ελληνικής πλευράς ήταν μόνο 3000 πολεμιστές, οι περισσότεροι Σουλιώτες, ενώ στη συνέχεια προστέθηκαν και 1500 εθελοντές, όλοι υπό τις διαταγές του Νότη Μπότσαρη Ο ανεφοδιασμός των πολιορκημένων γινόταν από τη Ναύπακτο και την Πάτρα. Στις 20 Ιουνίου μια ομάδα πολιορκημένων εξήλθε και εκπυρσοκρότησε νάρκη από την οποία σκοτώθηκαν 100 Τούρκοι. Η κατάσταση, όμως, έγινε αφόρητη για τους πολιορκημένους, όταν στις 29 Ιουνίου του 1824 ο ναύαρχος Τοπάλ Πασάς με 80 εμπορικά πλοία, μπόρεσε να αποκλείσει εντελώς το Μεσολόγγι από την υπόλοιπη Ελλάδα. Ο Κιουταχής, στη συνέχεια, ζήτησε από τους πολιορκημένους να παραδοθούν για να λάβει την ακόλουθη απάντηση: «τα κλειδιά της πόλης κρέμονται στις άκρες των κανονιών μας». Που αναπαράγει το Μολών Λαβέ των αρχαίων μας προγόνων. Ταυτόχρονα, οι πολιορκημένοι έστελναν αλκοολούχα ποτά στους πολιορκητές για να έχουν κουράγιο, όπως τους πείραζαν, δεδομένου ότι η κατάληψη της πόλης θα είναι δύσκολη. Στις 23 Ιουλίου ο Μιαούλης κατάφερε να σπάσει το μπλόκο και να εφοδιάσει τους πολιορκημένους, προκαλώντας ζημιές σε 40 τουρκικά πλοία, τα οποία ετράπησαν σε φυγή. Λίγες ημέρες αργότερα ο Γεώργιος Καραϊσκάκης και ο Κίτσος Τζαβέλας επιτέθηκαν εναντίον των Τούρκων, και απέκοψαν τον ανεφοδιασμό τους. Στις 18 Οκτωβρίου του 1825 οι Τούρκοι αναγκάστηκαν να διακόψουν και την τρίτη αυτήν πολιορκία.

Τετάρτη πολιορκία (Ιανουάριος-Απρίλιος 1826)
Σε έξαλλη πια κατάσταση ο Σουλτάνος ζήτησε βοήθεια από τον Αιγύπτιο βοηθό του Μεχμέτ Αλή, ο οποίος έστειλε το γιό του Ιμπραήμ Πασά. Αυτός κορόιδευε, αρχικά, τον Κιουταχή, που δεν κατάφερε επί 8 μήνες να καταλάβει το Μεσολόγγι, και δήλωνε ότι ο ίδιος θα τα καταφέρει σε 15 ημέρες. Δεν τα κατάφερε, όμως, σε πείσμα των βομβαρδισμών, που είχαν αρκετά θύματα, γι αυτό και αναγκάστηκε να ζητήσει και πάλι τη βοήθεια του Κιουταχή. Ο Ιμπραήμ Πασάς, ωστόσο, δεν κατάφερε τελικά να καταλάβει το Μεσολόγγι. Αλλά, όμως, αυτό που κατάφερε ήταν ο απόλυτος αποκλεισμός του Μεσολογγίου, που έκανε αδύνατον τον ανεφοδιασμό του. Έτσι, οι δύο πασάδες πρότειναν για δεύτερη φορά την παράδοση των πολιορκημένων, για να λάβουν την απάντηση: «Θα πεθάνουμε, αλλά δεν θα παραδοθούμε».

Η εφημερίδα του Φιλέλληνα Ελβετού Mayer, πρώτη και μοναδική τότε ελληνική εφημερίδα με τον τίτλο «Ελληνικά Χρονικά» έγραψε σχετικά με την κατάσταση του αποκλεισμού:
“Υποφέρουμε από πείνα, δίψα και πολλές ασθένειες. 1.740 από τους αδελφούς μας έχουν ήδη πεθάνει. Περισσότερες από 100.000 βόμβες που έριξε ο εχθρός έχουν καταστρέψει τις επάλξεις και τα σπίτια μας. Υποφέρουμε από τα βασανιστήρια του κρύου γιατί μας λείπουν τα ξύλα. Όταν σκέφτεσαι όλα αυτά που μας λείπουν, είναι απίστευτο να βλέπεις το θάρρος και το ηθικό των υπερασπιστών μας. Σε λίγες μέρες, όλοι αυτοί οι γενναίοι άνδρες δεν θα είναι παρά σκιές αγγέλων, μάρτυρες μπροστά στο θρόνο του Θεού, κατηγορώντας την αδιαφορία του χριστιανικού κόσμου. Στο όνομα όλων των γενναίων ανδρών μας, ανακοινώνω ότι έχουμε δώσει όρκο ενώπιον του Θεού να υπερασπιστούμε κάθε σπιθαμή της γης του Μεσολογγίου. Προτιμούμε να θαφτούμε κάτω από τα ερείπια της πόλης μας παρά να ακούσουμε κουβέντα για παράδοση. Ζούμε τις τελευταίες μας στιγμές. Η ιστορία θα κρίνει και οι μελλοντικές γενιές θα θρηνήσουν τη μοίρα μας. Όσο για μένα, με γεμίζει υπερηφάνεια η σκέψη ότι το αίμα ενός Ελβετού απογόνου του Γουλιέλμου Τέλλου θα αναμειχθεί με αυτό των ηρώων της Ελλάδας».

Στις 4 Απριλίου οι Τούρκοι ζήτησαν, και πάλι, από τους πολιορκημένους να παραδοθούν. Αυτοί όμως αρνήθηκαν κατηγορηματικά. Στις 9 Απριλίου του 1826, που η κατάσταση έχει φτάσει στο απροχώρητο, έτσι που να μην είναι δυνατή η αναμονή βοήθειας, που τους είχαν υποσχεθεί ότι θα έφτανε σε 12 ημέρες, συγκεντρώθηκαν στην εκκλησία του Αγίου Σπυρίδωνα για να πάρουν οριστική απόφαση. Ήταν παρόντες οι σημαντικότεροι καπεταναίοι, ο επίσκοπος Ρωγών Ιωσήφ κι ο πρεσβύτερος Ιωάννης Παπαδιαμαντόπουλος. Η ομόφωνη απόφασή τους ήταν να μην κάνουν κανένα συμβιβασμό με τους εχθρούς και ότι καλύτερη λύση ήταν η έξοδος.

Ο επίσκοπος της Πρέβεζας Ιωσήφ, συνέταξε εκεί μια διακήρυξη την οποία υπέγραψε όλος ο πληθυσμός:

“Στο όνομα της Αγίας Τριάδας.
Βλέποντάς μας, στρατό και πολίτες, νέους και ηλικιωμένους, στερημένους από κάθε ελπίδα, στερούμενοι ακόμη και τα ελάχιστα απαραίτητα για τη ζωή εδώ και σαράντα ημέρες- βλέποντας ότι έχουμε εκπληρώσει τα καθήκοντά μας ως στρατιώτες πιστοί στο έθνος τους κατά τη διάρκεια μιας πολιορκίας- βλέποντας ότι αν μείνουμε άλλη μια μέρα, θα πεθάνουμε επί τόπου στη μέση του δρόμου- θεωρώντας ότι δεν υπάρχει πλέον καμία ελπίδα να λάβουμε βοήθεια, είτε από τη θάλασσα είτε από τη στεριά για να συνεχίσουμε τον αγώνα- αποφασίσαμε ομόφωνα, αφού είμαστε νικητές: Η αποδρομή μας θα γίνει στις δύο το πρωί, τη νύχτα του Σαββάτου 10 Απριλίου, την ανατολή του ηλίου της Κυριακής των Βαΐων, είτε έρθει βοήθεια είτε όχι. “
Τη νύχτα της 22ας προς την 23η Απριλίου σχηματίστηκαν τρεις φάλαγγες, υπό την διοίκηση των Μπότσαρη, Τζαβέλλα και Μακρή. Τα γυναικόπαιδα ανέλαβε ο Αθανάσιος Ραζηκότσικας 28 ετών. Περίπου 2.000 ένοπλοι άνδρες βρίσκονταν μπροστά και πίσω από τη φάλαγγα. Στη μέση, 5.000 γέροι, γυναίκες και παιδιά ήταν επίσης οπλισμένοι. Ορισμένες γυναίκες ντύθηκαν άνδρες, πήραν τα όπλα και εντάχθηκαν στους μαχητές.

Ωστόσο, οι πολιορκητές λέγεται ότι είχαν ειδοποιηθεί από έναν Βούλγαρο λιποτάκτη. Έτσι, από τους 3.000 πολεμιστές που πήραν μέρος στην έξοδο, μόνον 1.300 σώθηκαν και έφθασαν στον Πλάτανο όπου είχε το στρατόπεδό του ο Καραϊσκάκης. Τουλάχιστον 1.700 σκοτώθηκαν. Από τις γυναίκες, 13 μόνο Σουλιώτισσες σώθηκαν και 3 ή 4 παιδιά. Πολλά παιδιά, βρήκαν τραγικό θάνατο, καθώς οι μητέρες τους τα έριχναν σε πηγάδια της πόλης για να μην πέσουν στα χέρια των εχθρών. Οι απώλειες των εχθρών, ήταν τουλάχιστον 5.000
Το επόμενο πρωί, Κυριακή των Βαΐων, οι Τούρκοι και οι Αιγύπτιοι εισήλθαν στην πόλη. Οι Έλληνες, με επικεφαλής τον Καψάλη, ανατινάχτηκαν με τις μπαρουταποθήκες τους αντί να παραδοθούν. Οι επιζώντες σφαγιάστηκαν ή πουλήθηκαν ως σκλάβοι. Οι Οθωμανοί τοποθέτησαν επίσης 3.000 κομμένα κεφάλια στις επάλξεις, και έστειλαν τσουβάλια με κομμένα αυτιά στο Σουλτάνο.

ΙΙ. Η παγκόσμια απήχηση του Μεσολογγίου

Η έξοδος του Μεσολογγίου μπορεί να φαίνεται, στον επιπόλαιο παρατηρητή, ως στρατιωτική καταστροφή. Στην πραγματικότητα, ωστόσο, πρόκειται για ένα συγκλονιστικό γεγονός της Εθνεγερσίας, με πολύπλευρους απόηχους και συνταρακτικές συνέπειες, που συνέβαλαν αποφασιστικά στην τελική νίκη της Επανάστασης. Η Ευρώπη έκλινε το γόνυ μπροστά στο μεγαλείο των Ελλήνων ηρώων.
Η τεράστια απήχηση του Μεσολογγίου αποδεικνύεται αναμφίβολα στο χώρο της τέχνης, αλλά κυρίως στην προώθηση των στόχων της Επανάστασης.

Α. Στον χώρο της τέχνης
*Στην πολιορκία του Μεσολογγίου είναι αφιερωμένο το ημιτελές ποίημα του Διονυσίου Σολωμού Οι ελεύθεροι πολιορκημένοι.
*Το Μεσολόγγι θεωρείται “ιερή πόλη” (ἱερὰ πόλις) στὴ σύγχρονη Ἑλλάδα γιὰ τὸ ρόλο καὶ τὶς θυσίες του στὸν Ἀπελευθερωτικό Πόλεμο
* Ο Σατωβριάνδος έγραψε στο “Σημείωμα για την Ελλάδα”
“Θέλουμε ακόμα να ελπίζουμε ότι το Μεσολόγγι δεν θα έχει υποκύψει, ότι οι κάτοικοί του, με ένα νέο θαύμα θάρρους, θα έχουν δώσει χρόνο στον Χριστιανισμό, που επιτέλους φωτίστηκε, να έρθει σε βοήθεια. Αλλά αν συνέβαινε διαφορετικά, ηρωικοί χριστιανοί, αν ήταν αλήθεια ότι, κοντά στο τέλος της ζωής σας, μας είχατε αναθέσει τη φροντίδα της μνήμης σας, αν το όνομά μας είχε αποκτήσει την τιμή να είναι ανάμεσα στις τελευταίες λέξεις που εκφωνήσατε, τι θα μπορούσαμε να κάνουμε για να αποδειχθούμε άξιοι να εκτελέσουμε τη διαθήκη της δόξας σας; Τι είναι οι άχρηστοι λόγοι σε σύγκριση με τόσες μεγάλες πράξεις και τόσες αντιξοότητες; Ένα και μόνο σπαθί που θα είχε τραβηχτεί για έναν τόσο ιερό σκοπό θα άξιζε περισσότερο από όλες τις ομιλίες του κόσμου».
*Τα Ανατολικά του Βίκτωρα Ουγκό που κυκλοφόρησαν το 1829 και μέσα σε ελάχιστους μήνες είχε 7 εκδόσεις είχε και 5 ποιήματα για την Ελληνική Επανάσταση (στη Βιβλιοθήκη της Βουλής). Ένα από αυτά:
“Αδελφοί, το καπνισμένο Μεσολόγγι μας καλεί,
Οι Τούρκοι έχουν εισβάλει στις γενναιόδωρες επάλξεις του.
Ας στείλουμε τα πλοία τους πίσω στις μακρινές τους πόλεις.
Το Μεσολόγγι! – Οι Τούρκοι! – Ας τους διώξουμε, σύντροφοι,
Τα κανόνια τους από τα φρούρια τους, το στόλο τους από τους δρόμους τους”.
* Ο πίνακας του Ευγένιου Ντελακρουά “Η Ελλάδα στα ερείπια του Μεσολογγίου” (1826) γνώρισε εξαιρετικό θρίαμβο και μετρά ανάμεσα στους κορυφαίους πίνακες του Μουσείου της γαλλικής πόλης Bordeaux
* Ο Γερμανός αρχαιολόγος και αρχαιοδίφης Niebuhr εκφώνησε ομιλίες που συγκέντρωσαν χρήματα για τις Γερμανικές Φιλελληνικές Επιτροπές
*Ο Ελβετός Jean-Gabriel Eynard και ο βασιλιάς Ludwig I της Βαυαρίας ξόδεψαν μέρος της περιουσίας τους για να αγοράσουν πίσω τις γυναίκες και τα παιδιά του Μεσολογγίου που είχαν πουληθεί σε σκλαβιά στην Αίγυπτο
*. Ο Αλέξανδρος Πούσκιν υπερασπίστηκε την υπόθεση της εξέγερσης στη Ρωσία
*Ο Émile Souvestre συγγραφέας και δημοσιογράφος έγινε γνωστός με το έργο του Le Siège de Missolonghi (Η πολιορκία του Μεσολογγίου) το 1828.
*Στις 3 Απριλίου του 1826, ο Ροσσίνι, διευθυντής του Théâtre des Italiens από το 1824 στο Παρίσι, διοργάνωσε συναυλία για την ενίσχυση της Επανάστασης
*Οι παρισινοί φοιτητές οργάνωσαν διαδήλωση όταν άκουσαν την είδηση της πτώσης του Μεσολογγίου. Σύμφωνα με πληροφορίες, πήγαν στις Tuileries και απέσπασαν υπόσχεση για βοήθεια προς τους Έλληνες από τον Κάρολο Χ, ο οποίος είχε βγει στο μπαλκόνι του.
* Η πολιορκία του Μεσολογγίου ενέπνευσε επίσης την όπερα Le siège de Corinthe του Τζοακίνο Ροσσίνι
Και πλήθος άλλα.

Β. Στην πολιτική
Η θυσία του Μεσολογγίου οδήγησε στην επέμβαση των ευρωπαϊκών δυνάμεων και στην τελική απελευθέρωση της Ελλάδας.
Με τη Συνθήκη του Λονδίνου, που υπογράφηκε στις 6 Ιουλίου 1827, η Γαλλία, η Ρωσία και το Ηνωμένο Βασίλειο αναγνώρισαν την αυτονομία της Ελλάδας, η οποία θα παρέμενε υποτελής της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Οι τρεις δυνάμεις συμφώνησαν σε μια περιορισμένη παρέμβαση για να πείσουν την Πύλη να αποδεχθεί τους όρους της συνθήκης. Προτάθηκε και υιοθετήθηκε μια ναυτική αποστολή επίδειξης. Ένας κοινός ρωσικός, γαλλικός και βρετανικός στόλος στάλθηκε για να ασκήσει διπλωματική πίεση στην Κωνσταντινούπολη.
Η γενικευμένη συμπάθεια προς τους Έλληνες, που ακολούθησε το ολοκαύτωμα του Μεσολογγίου, επηρέασε πιθανότατα και την απόφαση των τότε Μεγάλων Δυνάμεων, Βρετανίας, Γαλλίας και Ρωσίας να επέμβουν στρατιωτικά στη Μάχη του Ναυαρίνου και να εξασφαλίσουν την ανεξαρτησία της Ελλάδας – με αποτέλεσμα, μεταξύ άλλων, μέσα σε τέσσερα χρόνια το Μεσολόγγι να πέσει και πάλι στα χέρια των Ελλήνων[1].

* Επίλογος: Η ανακατάληψη
Χρειάστηκαν δύο χρόνια για να ανακαταληφθεί το Μεσολόγγι από τους Έλληνες.
Στις 27 Δεκεμβρίου (15 Δεκεμβρίου με το Ιουλιανό ημερολόγιο) του 1827, το ατμόπλοιο Καρτερία, με κυβερνήτη τον πλοίαρχο Φρανκ Άμπνεϋ Χέιστινγκς, αποβίβασε στρατιώτες στη νησίδα Βασιλάδι. Κατέλαβαν το φρούριο. Ο Χέιστινγκς τραυματίστηκε θανάσιμα κατά τη διάρκεια της απόβασης στο Ανατολικόν στις 23 Μαΐου (11 Μαΐου) 1828. Στις 15 Μαΐου (3 Μαΐου) 1829, 4.000 Έλληνες στρατιώτες με διοικητή τον Αυγουστίνο Καποδίστρια πολιόρκησαν την πόλη. Οι Οθωμανοί υπερασπιστές παραδόθηκαν χωρίς μάχη.
Σήμερα έχει διασωθεί μόνο το κεντρικό τμήμα των προμαχώνων, συμπεριλαμβανομένης της “Πύλης Εξόδου” που χρονολογείται από το 1826. Ακριβώς δίπλα σε αυτή την πύλη, σε ένα μεγάλο πάρκο, βρίσκεται ο heroôn ή “Κήπος των Ηρώων” αφιερωμένος στους υπερασπιστές της πόλης που έπεσαν κατά τη διάρκεια των πολιορκιών. Ένας κεντρικός ταφικός τύμβος είναι αφιερωμένος στους ανώνυμους. Δεξιά βρίσκεται ο τάφος του Μάρκου Μπότσαρη από τον Γάλλο γλύπτη David d’Angers και ακολουθεί το μνημείο του Βύρωνα που περιέχει την καρδιά του φιλέλληνα ποιητή. Το μουσείο της πόλης μνημονεύει τις πολιορκίες με μια σειρά έργων, μεταξύ των οποίων η Ελλάδα στα ερείπια του Μεσολογγίου του Ντελακρουά. Η Εταιρεία Βύρωνα διοργανώνει επίσης τακτικά συνέδρια στο Μεσολόγγι.

ΙΙΙ. Το πνεύμα του Μεσολογγίου σήμερα

Και έρχομαι στο σήμερα και ειδικότερα στο ερώτημα του τι εκπροσωπεί η Επανάσταση του 1821 στη συνείδηση των Νεοελλήνων, 203 χρόνια μετά. Προτού, ωστόσο, προχωρήσω σε γενικότερο σχολιασμό, σπεύδω να απαντήσω στο παραπάνω ερώτημα, με τον ορισμό που δίνει ο Σαράντος Καργάκος: «Το ‘21 είναι η ιστορική βάση μας. Υπονόμευση του ‘21 συνιστά κίνδυνο για την εθνική μας ανεξαρτησία, για την εθνική μας αυτονομία και την εθνική μας ακεραιότητα».
Μια χώρα, που, από την αρχαιότητα, και μέχρι σήμερα, γράφει τέτοιες λαμπερές σελίδες ηρωισμού, πολιτισμού, αυτοθυσίας, αυταπάρνησης και πατριωτισμού, όπως και αυτές της εξόδου του Μεσολογγίου, δεν μπορεί να είναι υποτελής κανενός. Αλλά, αντιθέτως, με την αγέρωχη και περήφανη στάση της, απέναντι σε φίλους, συμμάχους, εταίρους, αλλά και εχθρούς, υπενθυμίζει ότι τα θεμέλια του σημερινού πολιτισμού έχουν χτιστεί, πέτρα στην πέτρα, από τους δικούς μας προγόνους. Και αυτό δεν αλλάζει, σε πείσμα όλων των σύγχρονων προσπαθειών για να ξαναγραφεί η ιστορία.

Δυστυχώς, όμως, η πατρίδα μας του 21, υφίσταται τώρα υπονόμευση του πατριωτισμού, και μάλιστα ολοένα και πιο διευρυνόμενη, γι’αυτό και ολοένα και πιο επικίνδυνη. Θα είμαι, αναγκαστικά, σύντομη, καθώς έχω ήδη γράψει εκτενείς αναλύσεις του δυσώδους αυτού φαινομένου στις σελίδες του τελευταίου μου βιβλίου «Για την Ελλάδα που ματώνει», αλλά και αυτού που είναι υπό εκτύπωση και που αναφέρεται στον εορτασμό των 200 ετών από την Παλιγγενεσία.
Θα αρχίσω από τον θλιβερό επίσημο εορτασμό της επετείου των 200 ετών από τον ξεσηκωμό, με αναφορά μου στην επίσημη Επιτροπή Ελλάδα 21. Μπορεί να φαίνεται απίστευτα, τα όσα συνέβησαν με αυτόν τον εορτασμό, αλλά όμως είναι δυστυχώς απολύτως αληθινά. Και είναι ακριβώς αυτά που με ξεσήκωσαν να σχηματίσω παράλληλη Επιτροπή εορτασμού της επετείου, που την ονόμασα Τιμή στο ’21. Στην επίσημη, λοιπόν, την κυβερνητική Επιτροπή εορτασμού του 1821 προσκλήθηκαν να πάρουν μέρος επιστήμονες, Έλληνες και αλλοδαποί, που υποστηρίζουν γραπτώς και προφορικώς, ανάμεσα και σε άλλα, ότι:
*Η Επανάσταση ήταν το έργο μιας μικρής περιθωριακής ελίτ.
*Η Επανάσταση δεν είχε λόγο ύπαρξης, γιατί οι Έλληνες ήταν ευχαριστημένοι ως σκλάβοι.
*Η Επανάσταση ήταν ιδέα της Δύσης.
*Οι Νεοέλληνες ουδεμία σχέση έχουν με την αρχαία Ελλάδα, αλλά είναι κακομοίρηδες,
*Η Ελλάδα είναι Έθνος 200 ετών.

Αυτά και άλλα παρόμοια προωθούνται, με ύπουλα μέσα, και ως διδασκαλία στα σχολεία μας, έτσι που οι μαθητές να μη γνωρίζουν γιατί γιορτάζουμε την 25η Μαρτίου ή την 28η Οκτωβρίου.
Παράλληλα, διαχέεται ένα ανόητο, αλλά από ότι φαίνεται αποτελεσματικό σύνθημα, ότι όσοι είναι πατριώτες είναι ακροδεξιοί, φασίστες, καθυστερημένοι κλπ.
Οι συνέπειες, άμεσες και έμμεσες είναι, κυριολεκτικά τραγικές. Ενδεικτικά, δηλώθηκε από επίσημα χείλη ότι «δεν διεκδικούμε τα τρισεκατομμύρια που μας χρωστούν οι Γερμανοί από τη ναζιστική κατοχή επειδή….άκουσον-άκουσον, εμείς κοιτάζουμε μπρος και όχι πίσω.

Αλλά, αυτό το αρρωστημένο, όσο και εξαιρετικά επικίνδυνο βλέμμα μας που αρνείται το παρελθόν έχει και συνέπειες, τις οποίες βιώνουμε σε καθημερινή βάση. Οι οποίες φέρουν την ετικέτα της υποτέλειας και οι οποίες καταλήγουν στην, περίπου, ισοπέδωσή μας σε ξένα συμφέροντα, εγκαταλείποντας τα εθνικά δικά μας. Η υποτέλεια αυτή, που έχει πολλά ποδάρια, μας καθηλώνει στον τοίχο, να μην τολμούμε να πούμε όχι σε φίλους-συμμάχους-εταίρους και εχθρούς, αλλά αντιθέτως να αποδεχόμαστε και να υφιστάμεθα τα πάντα…..για τα οποία δεν υπάρχουν δικαιολογίες, αλλά οι εκάστοτε αρμόδιοι τις επινοούν. Έτσι, όλες οι κυβερνήσεις των τελευταίων 14 ετών υπέγραψαν ή συμμορφώθηκαν, με τα εγκληματικού περιεχομένου Μνημόνια, που θα εξαφανίσουν την Ελλάδα σε 3 με 4 γενιές. Έτσι, ενώ ο ελληνικός λαός έχει υποστεί τα πάνδεινα τα τελευταία 83 χρόνια, δεν τολμά να απαιτήσει με αποτελεσματικούς τρόπους, τα τρισεκατομμύρια που μας χρωστούν οι Γερμανοί, από τα εγκλήματα της ναζιστικής κατοχής. Θα μπορούσα να συνεχίσω, αλλά δεν νομίζω να έχει νόημα.

Θα τελειώσω με υποθετικό ερώτημα: Πως θα αντιμετώπιζαν οι ήρωες του 21, που έδωσαν τη ζωή τους για να έχουμε μια πατρίδα και να ζούμε με αξιοπρέπεια μέσα σ’αυτήν, όλους εμάς, αν γινόταν ένα θαύμα και ξαναζούσαν; Θα μας άρπαζαν σίγουρα από τα μαλλιά, θα μας οίκτιραν, αλλά και θα άρχιζαν μια δεύτερη Επανάσταση. Αυτήν, όχι πια για την ελευθερία, που μας την χάρισαν, αλλά για την ανεξαρτησία, που δεν πρόφτασαν να την διεκδικήσουν, που η πρόωρη δολοφονία του Καποδίστρια δεν επέτρεψε την επιβολή της, και που εμείς επί 200 χρόνια αποδειχθήκαμε ανίκανοι να την κερδίσουμε.

Πηγές:
* Αποστολάκος, Γ, Αθανάσιος Ραζηκότσικας, 2019
*Αργύρης, Σ., Η διαλεκτική της Επανάστασης του 1821,Neakriti 24.03.21
*Ελληνικά Χρονικά (το δημοσιογραφικό όργανο της επαναστατημένης Ελλάδας που ήταν τετράγλωσσο και είχαν διευθυντή και συντάκτη τον Ελβετό φιλέλληνα Γιόχαν Γιάκομπ Μάγερ, που θεωρείται ένας από τους πρωτοπόρους αν όχι ο πρωτοπόρος της ελληνικής δημοσιογραφίας)
* Καργάκος, Σ., “Η ελληνική επανάσταση του 1821”, Δ’ ΜΕΡΟΣ.
*Μίχος, Α., (Αγωνιστής του 1821), “Απομνημονεύματα για την Β’ πολιορκία του Μεσολογγίου”, Εκδόσεις Βεργίνα 2005.
* Στούκας, Μ., Η έξοδος του Μεσολογγίου (Απρίλιος 1826) Πρώτο θέμα 11.04.2020
* Τρικούπης, Σ., “Ιστορία της ελληνικής επανάστασης”, Τόμος Γ, Εκδόσεις Νέα Σύνορα, ΑΑ Λιβάνη ‘
*Φωτιάδης, Δ., “Η επανάσταση του 1821» Τόμος Γ’, Εκδόσεις Ζαχαρόπουλος 2018.

The post ΤΟ ΜΕΓΑΛΕΙΟ ΤΗΣ ΕΞΟΔΟΥ ΤΟΥ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΠΟΛΛΑΠΛΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ ΤΟΥ first appeared on Ίδρυμα Δημήτρη και Μαρίας Δελιβάνη.

Υπολογίζονται με τους τόκους των 83 ετών σε πάνω από 2 τρισ. ευρώ

Με πρωτοβουλία του Λεωνίδα Χρυσανθόπουλου πρέσβη ε.τ. θα πραγματοποιηθεί συγκέντρωση διαμαρτυρίας έξω από τη γερμανική πρεσβεία στην Αθήνα το Σάββατο 6 Απριλίου και ώρα 12-2 το μεσημέρι. Η διαμαρτυρία αποβλέπει στο να υπενθυμίσει την άρνηση της Γερμανίας να καταβάλλει τις αποζημιώσεις που χρωστά στην Ελλάδα από τη ναζιστική κατοχή. Εξαιτίας των χιλιάδων Ελλήνων, που σφαγιάστηκαν από τους Ναζί, εξαιτίας των ελληνικών πόλεων που πυρπολήθηκαν, εξαιτίας του αναγκαστικού δανείου που εξαναγκάστηκε να καταβάλει η Ελλάδα, εξαιτίας της αλύπητης πλήρους καταστροφής της οικονομίας της, αλλά και εξαιτίας της κλοπής πολυάριθμων πολύτιμων έργων τέχνης. Αυτά τα γερμανικά χρέη υπολογίζονται με τους τόκους των 83 ετών σε πάνω από 2 τρισεκατομμύρια ευρώ.

Το τεράστιο αυτό ποσό, το οποίο αναμφίβολα δικαιούται η χώρα μας, και από το οποίο ουδέποτε έχει παραιτηθεί, αρνείται ωστόσο να το καταβάλλει η Γερμανία. Και το χειρότερο είναι ότι δεν το διεκδικεί και η Ελλάδα στις 8 δεκαετίες, που πέρασαν, με την αποφασιστικότητα και τα μέσα που επιβάλλει το υπέρτατο αυτό εθνικό μας συμφέρον. Ως συμπύκνωμα της υποτελούς ελληνικής στάσης, απέναντι στο ακανθώδες αυτό εξάμβλωμα, επανέρχομαι στην υπενθύμιση της όντως ανεκδιήγητης πρόσφατης ρήσης αξιωματούχου της Κυβέρνησης. Ο οποίος αρμόδιος, ως δικαιολογία της μη αποτελεσματικής απαίτησης των γερμανικών αποζημιώσεων δήλωσε : «εμείς κοιτάζουμε το μέλλον και όχι το παρελθόν» (ωσάν να υπάρχει μέλλον στην πορεία ενός Έθνους, χωρίς παρελθόν. Και ωσάν να πρόκειται για ποσά που ο χειρισμός τους του έχει ανατεθεί!!!).

Δυστυχώς, απολύτως κατανοητό, το ότι ο μέσος Έλληνας, με τα καθημερινά και άλυτα προβλήματα που αντιμετωπίζει, φαίνεται να μην έχει το σθένος να ασχοληθεί με το σκάνδαλο των γερμανικών αποζημιώσεων, διευκολύνοντας έτσι τη λήθη του.

Ωστόσο, καθώς αποφάσισα να παραστώ στη διαμαρτυρία του προσεχούς Σαββάτου, και θα είμαι έξω από την πρεσβεία της Γερμανίας, δράττομαι της ευκαιρίας (για πολλοστή φορά είναι αλήθεια), να ψηλαφίσω την, προς το παρόν, τελευταία, από τις πολυάριθμες και θανάσιμες συνέπειες της μη καταβολής των γερμανικών χρεών στην Ελλάδα.

Θα ξεπεράσω, έτσι, τις 7 δεκαετίες, πριν από το 2009, στο διάστημα των οποίων η χώρα μας δοκιμάστηκε από ανυπέρβλητες δυσκολίες, ενώ θα μπορούσε να είναι η πλουσιότερη οικονομία της Ευρώπης, αν είχε στη διάθεσή της τις γερμανικές αποζημιώσεις, που εδικαιούτο. Θα αρκεστώ, μόνο, στο φιάσκο των Μνημονίων, που ήδη έχουν συντρίψει κάθε ικμάδα της ελληνικής οικονομίας, και που αναγγέλλουν με απόλυτη σιγουριά την εξαφάνισή της (αν δεν ανανήψουμε στο μεταξύ). Δεν γνωρίζω πόσοι Έλληνες έχουν συνειδητοποιήσει, ότι κατά την υπογραφή των εγκληματικών Μνημονίων, οι Γερμανοί (ας πούμε για μεγαλύτερη ακρίβεια η ΕΕ) απαίτησαν την παραίτηση μας, από το (αναφαίρετο) δικαίωμά συμψηφισμού χρεών. Και, όσο απίστευτο, όσο αδιανόητο και αν αυτό ηχεί, οι δικοί μας διαχρονικοί αξιωματούχοι, όχι μόνο υπέγραψαν αυτήν την ανήθικη, αυτήν την παρανοϊκή, αυτήν την εκτρωματική απαίτηση των εταίρων/συμμάχων μας, αλλά και στη συνέχεια, όταν υποτίθεται ότι είχε ξεκαθαρίσει η νοητική τους εμβέλεια, δεν απαίτησαν την άμεση αναθεώρησή της.

Έτσι, λοιπόν, η Ελλάδα καταβάλλει πειθήνια τα χρέη της, που αποτελούν ασήμαντο κλάσμα των γερμανικών χρεών προς αυτήν. Και δεν κινείται φύλλο, ούτε ενόψει της απερίγραπτης φτώχειας που μαστίζει τη χώρα, ούτε ενόψει των λοιπών πολλαπλών μαρτυρίων που βιώνουμε από το 2009. Πειθήνια! Υποτελώς!

Να συμπεράνω: ΜΕ ΤΟΝ ΣΥΜΨΗΦΙΣΜΟ ΧΡΕΩΝ ΔΕΝ ΘΑ ΥΠΗΡΧΑΝ ΤΑ ΦΟΝΙΚΑ ΜΝΗΜΟΝΙΑ. ΟΥΤΕ Η ΠΕΡΙΦΡΟΝΗΤΙΚΗ ΑΦΙΞΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΜΟΝΗ ΤΟΥ ΔΝΤ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. ΟΥΤΕ ΟΙ ΧΡΟΝΙΕΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΕΣ ΣΤΟΝ ΤΟΠΟ ΜΑΣ ΠΟΥ ΜΑΣ ΤΕΛΕΙΩΝΟΥΝ..

Προσπάθησα να αποτυπώσω τις φάσεις, τις εκφάνσεις και τις συνέπειες, αυτής της απύθμενης υποτέλειας, στο τελευταίο μου βιβλίο «Για την Ελλάδα που ματώνει». Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι οι τρεις εκδόσεις του, σε λίγους μήνες, μαρτυρούν την ευρεία αποδοχή του περιεχομένου του, εγώ συχνά διερωτώμαι για το αν και για το κατά πόσο, με όσες προσπάθειες και αν καταβληθούν, μπορεί να αποδοθεί, στις σωστές της διαστάσεις, αυτή η απύθμενη υποτέλεια, που μαστίζει την Ελλάδα επί 203 χρόνια, και μας εξαφανίζει από το πρόσωπο της Γης.

Για όλους αυτούς τους λόγους, λοιπόν, αποφάσισα να παραστώ στη διαμαρτυρία του Σαββάτου. Έξω από τη γερμανική πρεσβεία. Όχι βέβαια για να μαζέψω τα τρισεκατομμύρια των γερμανικών χρεών. Αλλά, με την ελπίδα ότι έτσι το έγκλημα αυτό δεν θα ξεχαστεί, αλλά αντιθέτως θα εμψυχώσει μελλοντικές κυβερνήσεις που θα θέσουν, την αντιμετώπισή του, ως πρωταρχικό στόχο τους, περνώντας επιτέλους τις εθνικές ανάγκες πάνω από τα ξένα συμφέροντα.

The post Διαμαρτυρία για τα απλήρωτα κατοχικά χρέη της ναζιστικής Γερμανίας first appeared on Ίδρυμα Δημήτρη και Μαρίας Δελιβάνη.

Είχα προβλέψει, σε προηγούμενο σχετικό μου άρθρο ότι θα υπάρξει συνέχεια, σχετικά με την καταδίκη της πατρίδας μας από την ΕΕ, αναφορικά με τον τρόπο εφαρμογής της δημοκρατίας. Έτσι, αφού κοπάσουν οι εορτασμοί, για τον θρίαμβο των ΛΟΑΤΚΙ, στη συνέχεια της ψήφισης του σχετικού νομοσχεδίου, από τη Βουλή των Ελλήνων, όλοι εμείς οι υπόλοιποι οφείλουμε να ασχοληθούμε με ένα πολύ σοβαρό θέμα.

The post Στο πλευρό του Κυριάκου Economist και Άρειος Πάγος μετά το κράξιμο της Ευρωβουλής! first appeared on Ίδρυμα Δημήτρη και Μαρίας Δελιβάνη.

The post Σταθήκαμε ὑποτελεῖς περισσότερο άπὸ ὅσο θὰ μποροῦσε νὰ μᾱς ζητηθεῖ first appeared on Ίδρυμα Δημήτρη και Μαρίας Δελιβάνη.

Η οικονομολόγος και σπουδαία ελληνίδα επιστήμων Μαρία Νεγρεπόντη-Δελιβάνη, γνωρίζει πάντα πότε −σε καίριες στιγμές− να εκφράζει τις απόψεις της. Αυτό συνέβη και με την κυκλοφορία του νέου της βιβλίου «Για την Ελλάδα που ματώνει» από τις εκδόσεις Μπαρμπουνάκη Χ., όπου αναλύονται η τωρινή κατάσταση της χώρας και τα μεγάλα προβλήματά της στην πολιτική, την οικονομία, το δημογραφικό, τη μεταναστευτική και την εξωτερική της πολιτική

The post Οι στιγμες που κατεστησαν την Ελλαδα «υπολογη» των πολιτικων επιλογων της στο νεο βιβλιο της Μαριας Νεγρεποντη-Δελιβανη first appeared on Ίδρυμα Δημήτρη και Μαρίας Δελιβάνη.

Από τα πρώτα χρόνια που μπήκα στο πολιτικό ρεπορτάζ και μοιραία άρχισα να έρχομαι σε επαφή με τους ανθρώπους της εξουσίας σκόνταψα σε μερικά πολύ βασανιστικά ερωτήματα: Γιατί τόσος ενδοτισμός και υποτέλεια σε αυτή την άλλοτε ένδοξη και περήφανη χώρα;

Γιατί τόσος πιθηκισμός απέναντι στην «πολιτισμένη Εσπερία»; Γιατί ότι λένε οι Ευρωπαίοι ή οι «Δυτικοί» είναι πάντα το σωστό; Και γιατί τελικά οι σύγχρονοι πολιτικοί μας εκπροσωπούν αυτό που καυτηρίαζε χλευαστικά ο μεγάλος Ιωάννης Καποδίστριας, όταν αναφερόταν σε…«φιλήκοους των ξένων»;

Μια πρώτη εύκολη εξήγηση, αφορούσε την κυριαρχία της Αριστεράς και των εθνομηδενιστικών της αξιών στην μεταπολιτευτική περίοδο. Κυριαρχία, όχι απαραίτητα στην κοινοβουλευτική σκηνή, σίγουρα όμως στο υπόστρωμα μιας ακαδημαικής και πνευματικής ελίτ που διαπλάθει τα πρότυπα «πολιτικής και κοινωνικής ορθότητας».

Στο διάστημα των τελευταίων 15 ετών ένοιωσα ότι αυτή η εξήγηση δεν με καλύπτει. Γιατί απλούστατα «φιλήκοοι των ξένων» αποδείχτηκαν στην πλειονότητα τους  οι πολιτικοί, οι διπλωμάτες και οι πανεπιστημιακοί της εδώ πλευράς. Της μεταλλαγμένης Δεξιάς και του λεγόμενου «Κέντρου».

• Αυτοί που αποδέχθηκαν ασμένως και χωρίς την παραμικρή αντίσταση την μετάβαση της χώρας σε καθεστώς αέναης δανειακής ομηρίας και εξάρτησης, δηλαδή την σύγχρονη αποικιοποίηση της. Και οι ίδιοι που σήμερα διαφημίζουν ως «ιστορική αναγκαιότητα» την εκχώρηση εθνικής κυριαρχίας επικαλούμενοι μια καινοφανή θεωρία σχετικότητας.

Προσπαθώντας να αποδιώξω αυτές  τις δυσάρεστες διαπιστώσεις ξεκίνησα τις αυγουστιάτικες διακοπές έχοντας την τύχη να παραλάβω, πριν εγκαταλείψω την Αθήνα, το νέο βιβλίο της αγαπημένης μου Μαρίας Νεγρεπόντη Δελιβάνη με τίτλο: «Για την Ελλάδα που ματώνει».

Η Μαρία Νεγρεπόντη Δελιβάνη, μακράν η πιο διακεκριμένη Ελληνίδα οικονομολόγος,  που έχω την εύνοια να με τιμά με την φιλία της είναι, χωρίς καμία δόση υπερβολής, ένα ιερό τοτέμ στην ακαδημαική κοινότητα της χώρας. Μια μοναδική προσωπικότητα τεράστιου διαμετρήματος που επιμένει να στέκεται μόνη της όρθια σαν θαλασσοδαρμένο άλμπουρο στην καταιγίδα της Ευρωπληξίας, εσχάτως δε και της….Νατοπληξίας, που σαρώνει την Ελλάδα.

Μπορεί και στέκεται όρθια και αγέρωχη γιατί ακριβώς πέραν του ότι τα τυπικά προσόντα στον τομέα της επιστήμης της είναι τέτοια που δύσκολα θα μπορούσαν να αντιπαραβληθούν με κάποιου άλλου σύγχρονου Ελληνα οικονομολόγου, έχει απίθανη διαύγεια σκέψης και επιχειρημάτων.

Το βιογραφικό της πραγματικά δεν χωράει σε αυτή τη σελίδα. Συνοπτικά αναφέρω: Υπότροφος της γαλλικής κυβέρνησης με διδακτορικό από τη Σορβόννη, μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο London School of Economics και στο καλιφορνέζικο Berkeley, αργότερα καθηγήτρια οικονομικών στην πρώην Βιομηχανική Σχολή Θεσσαλονίκης την οποία κατάφερε να αναβαθμίσει σε  Πανεπιστήμιο Μακεδονίας και να εκλεγεί πρύτανης τρείς φορές, η πρώτη γυναίκα πρύτανης στην Ελλάδα!

Οι τιμητικές διακρίσεις και τα βραβεία στο πρόσωπο της αμέτρητα.  Από το πρώτο βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών και τα τέσσερα χρυσά μετάλλια της Μητρόπολης Θεσσαλονίκης μέχρι το ανώτατο γαλλικό παράσημο του εθνικού τάγματος των ιπποτών(λεγεώνα της τιμής) που της απονεμήθηκε με απόφαση του πρώην Γάλλου προέδρου Νικολά Σαρκοζύ.

Προσκεκλημένη για διαλέξεις στα μεγαλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου, ταξίδεψε κυριολεκτικά σε όλο τον πλανήτη, για μεγάλο διάστημα έχοντας δίπλα της τον σύζυγο της Δημήτρη Δελιβάνη, έναν ευπατρίδη ακαδημαικό, υπόδειγμα ακεραιότητας, που επί μισό αιώνα δίδαξε και γαλούχησε διαδοχικές γενιές Ελλήνων στο Αριστοτέλειο.

Ποτέ όμως η Μαρία Δελιβάνη δεν «μαγεύτηκε» από τις σειρήνες και τους…πειρασμούς της Εσπερίας. Ούτε ξεστράτισε στη κοσμοθεωρία της κολακευμένη από τα βραβεία και τις διακρίσεις. Πάντα έλεγε ότι η Ελλάδα πρέπει να κοιτάει και προς την Ανατολή. Γιατί από εκεί και ειδικότερα από το Βυζάντιο αντλεί ένα μεγάλο μέρος του πολιτισμού της.

Στα ταξίδια της η Μαρία Δελιβάνη μπορούσε να μιλάει στον πρύτανη ενός κορυφαίου πανεπιστημίου ή σε έναν ανώτατο ξένο διπλωμάτη με την άνεση μίας σοφής κοσμοπολίτισσας. Ποτέ όμως δεν ξέχασε που μεγάλωσε και ποιο έθνος εκπροσωπεί. Και κυρίως ποτέ δεν θεώρησε ότι πρέπει να προσκυνήσει κάποια…πρεσβεία για να ανελιχθεί όπως οι πολιτικοί, αλλά και αρκετοί συνάδελφοι της, αυτοί που σήμερα πλασάρουν ως εθνική αναγκαιότητα τα συμφέροντα και τις επιδιώξεις του ξένου παράγοντα.

Η ίδια δεν παύει να στηλιτεύει την υποτέλεια, την εξάρτηση και την οσφυοκαμψία των Ελλήνων πολιτικών αναζητώντας με τη σειρά της τους λόγους για αυτή την κατάντια:

«Η υποτέλεια που μαστίζει τον τόπο δημιουργεί εύκολη πρόσβαση σε έξωθεν επιλογές των εκλεκτών που θα κυβερνήσουν την χώρα και παράλληλα καθιερώνει ένα σχετικά σταθερό σύστημα εναλλαγής στην εξουσία… Αυτό σημαίνει ότι σε χρόνο προγενέστερο των εκάστοτε επίσημων εκλογών με την αποτελεσματική συμπαράσταση των συστημικών ΜΜΕ έχουν ήδη οριστικοποιηθεί τα αποτελέσματα, ερήμην της ελεύθερης βούλησης του λαού», γράφει στην εισαγωγή του βιβλίου της που περιέχει «αιρετικά» άρθρα και ομιλίες της των τελευταίων ετών, ένα πραγματικό απαύγασμα συμπυκνωμένης σοφίας.

Η αγάπη της για την πατρίδα την υποχρέωσε την εποχή που η Γιάννα Αγγελοπουλου παρουσίασε με τις κυβερνητικές ευλογίες το ανοσιούργημα του «Ελλάδα 2021» να αντιδράσει καταγγέλλοντας ότι το το εγχείρημα και οι ιστορικοί που το συνδράμουν προωθεί εθνομηδενιστικές δοξασίες και δεν αποβλέπει στον εορτασμό, αλλά στην αποδόμηση της Ελληνικής Επανάστασης.

Η ίδια μάλιστα αντέδρασε έμπρακτα, προχωρώντας στην σύσταση αντίρροπου σχήματος, της Επιτροπής «Τιμή στο 21» που με ελάχιστα μέσα επανέφερε τους επετειακούς εορτασμούς για τα 200 χρόνια στην σωστή τους διάσταση, συγκεντρώνοντας περισσότερους από 70 χιλιάδες υποστηρικτές, απλούς Ελληνες που είχαν αγανακτήσει με τους αυτοσχεδιασμούς και τα καραγκιοζιλίκια της Αγγελοπούλου.

Σήμερα η Μαρία Δελιβάνη πρωτοστατεί στον αγώνα για την διεκδίκηση των γερμανικών αποζημιώσεων και δεν διστάζει να εκφράζει με θάρρος την θέση της σε επίμαχα ζητήματα όπως η ανάμιξη του ΝΑΤΟ στην Ουκρανία.

Το σημαντικότερο όμως όλων είναι ότι ως οικονομολόγος διεθνούς κύρους από την πρώτη στιγμή αμφισβήτησε την «αναγκαιότητα» των μνημονίων προβλέποντας ότι θα καταλήξουν στην καταστροφή της Ελλάδας.

• Τόλμησε πρώτη με επιστημονικά επιχειρήματα να ανοίξει την «απαγορευμένη συζήτηση» για την μετάβαση στο εθνικό νόμισμα. Κανείς δεν είχε το σθένος να την κατηγορήσει ή να την αντικρούσει.
• Για μια πανεπιστημιακό τέτοιου κύρους, βλέπετε, δεν κολλάει η ταμπέλα του «ψεκασμένου». Απλώς οι απόψεις της αποσιωπήθηκαν εντέχνως και δεν αναμεταδόθηκαν από τα συστημικά μέσα ενημέρωσης. Για αυτό ακριβώς έχει ιδιαίτερη αξία το βιβλίο της.

Κλείνοντας πριν μερικές μέρες την τελευταία σελίδα του «Για την Ελλάδα που ματώνει» δεν σας κρύβω ότι μελαγχόλησα. Γιατί νομίζω ανακάλυψα την εξήγηση για αυτή την κακοδαιμονία που μαστίζει την πατρίδα μας.

Τόλμησε κάποτε να αναφωνήσει στη βουλή ο μοιραίος Σαμαράς των μνημονίων ότι είναι κρίμα που δεν έχουμε στη χώρα ακόμη δέκα σαν τον Σταύρο Παπασταύρου της λίστας Λαγκάρντ. Δυστυχώς ντιλαδόρους τύπου Παπασταύρου έχει μπόλικους ο τόπος. Μαρίες Δελιβάνη στερούμεθα. Διαβάστε το βιβλίο της και θα με θυμηθείτε…

* Γιώργος Χαρβαλιάς
Συγγραφέας του βιβλίου  «Γιαβόλ! Αίμα, Λήθη και Υποτέλεια»

Πηγή

Φωτογραφία ΜΑΡΘΑ ΠΙΣΧΟΥ

The post Για την Ελλάδα που ματώνει… Ο Γιώργος Χαρβαλιάς γράφει για το νέο βιβλίο της μοναδικής Μαρίας Νεγρεπόντη Δελιβάνη first appeared on Ίδρυμα Δημήτρη και Μαρίας Δελιβάνη.

Το σημερινό μου σημείωμα αναφέρεται στην αδικαιολόγητη ταλαιπωρία, σωστό “καψόνι” που μου επέβαλε η Τράπεζα Πειραιώς, παρότι τυγχάνω πελάτισσα της επί δεκαετίες (και στην Αθήνα στο κατάστημα Κολωνακίου, αλλά και στη Θεσσαλονίκη, στο κατάστημα Εθνικής Αμύνης). Ήταν η Τράπεζα που προτιμούσα για χρόνια και στην οποίαν έχαιρα πάντοτε εξαιρετικής εξυπηρέτησης. Αυτά, ως την 1η Φεβρουαρίου 2023.

Αποφάσισα να κοινοποιήσω την θλιβερή εμπειρία που βίωσα, με την ελπίδα ότι θα ληφθούν τα δέοντα μέτρα ώστε αυτή να μην επαναληφθεί, όχι μόνον απέναντι μου, αλλά και γενικότερα. Το απαράδεκτο “καψόνι” που υπέστην αποδίδεται, προφανώς, σε πολυάριθμους παράγοντες, που συνοψίζονται στην με κάθε τρόπο προσπάθεια ελαχιστοποίησης των δαπανών λειτουργίας των τραπεζών.

Έτσι, τα διαμειβόμενα, τελευταίως, στις τράπεζες δικαιολογούν, δυστυχώς, απολύτως το αποτέλεσμα πρόσφατης δημοσκόπησης (βλ. Κυριακάτικη Εστία 12.03.2023) όπου, και μεταξύ άλλων, οι νέοι ηλικίας 17-34 ετών απαντούν ότι κατά 90% δεν έχουν καθόλου εμπιστοσύνη στις τράπεζες. Αλλά, αν στη χώρα μας, αφού έχει με τόσο δραματικό τρόπο αποδειχθεί ότι οι επικοινωνίες είναι πλήρως ξεχαρβαλωμένες, προκύψει ότι και οι τράπεζές της ακολουθούν την ίδια οδό απαξίωσης, εισερχόμαστε σε αχαρτογράφητα και εξαιρετικά επικίνδυνα νερά. Αρχίζω, λοιπόν την απίστευτη περιπέτεια μου.

Μία τραπεζική “οδύσσεια”…

Την 1.2.2023, και μετά περίοδο κατά την οποίαν το περί ου κατάστημα της Τράπεζας Πειραιώς στη Θεσσαλονίκη παρέμεινε κλειστό για “αναβάθμιση”, πήγα σε αυτό όταν επαναλειτούργησε, προκειμένου να διεκπεραιώσω απλή συναλλαγή μεταφοράς χρηματικού ποσού από επενδυτικό πρόγραμμά μου σε λογαριασμό μου. Και τότε άρχισε μια, άνευ ορίου ταλαιπωρία μου, που αναπότρεπτα περιλαμβάνει και πολλά στοιχεία γελοιότητας.

Καταρχήν, ο νέος χώρος του “αναβαθμισμένου τραπεζικού καταστήματος”, αποδείχθηκε για μένα παντελώς terra incognita! Από τους πολυάριθμους υπαλλήλους που γνώριζα και με γνώριζαν, ουδείς υπήρχε πλέον. Μετά από αναμονή 30’ περίπου εμφανίστηκε μια υπάλληλος στην οποία έδωσα την ταυτότητα μου και στη συνέχεια εξαφανίστηκε για αλλά επιπλέον 20’. Όταν επανεμφανίστηκε, φάνηκε ιδιαιτέρως προβληματισμένη, διότι προφανώς “απεκάλυψε” ότι ….είχα λογαριασμό, εκτός από το κατάστημα στη Θεσσαλονίκη, και στην Αθήνα!

«Μα που μένετε» με ρώτησε εμφανώς ανήσυχη. Της εξήγησα ότι μένω, κατά περιόδους, και στις δύο πόλεις για τη διεκπεραίωση επιστημονικών μου υποχρεώσεων. Προφανώς, ωστόσο, με χαρακτήρισε “ύποπτη” και με παρέπεμψε στη διευθύντρια, που και αυτή μου ήταν παντελώς άγνωστη. Της εξήγησα την πολύ απλή συναλλαγή που ήθελα να κάνω. Και, λοιπόν, εγώ πελάτισσα επί δεκαετίες στο ίδιο αυτό κατάστημα, με τον ίδιο λογαριασμό, αντιμετώπισα τη διευθύντρια, η οποία αρνήθηκε να προχωρήσει στη συναλλαγή που της ζήτησα και απαίτησε να της προσκομίσω: Εκκαθαριστικό εφορίας, Ενημερωτικό Σύνταξης και τελευταίο λογαριασμό κινητού τηλεφώνου μου.

Σε αναζήτηση των δικαιολογητικών… 

Καθώς δεν είχα όλα αυτά τα “απαιτούμενα” μαζί μου, επέστρεψα την επομένη, με έγγραφο αναφοράς στο ιστορικό της χθεσινής ταλαιπωρίας μου και ζήτησα από τη διευθύντρια να το παραλάβει και να μου δώσει απόδειξη παραλαβής. Στο ενδιάμεσο, ωστόσο, η διευθύντρια αποφάνθηκε ότι τα δικαιολογητικά που μου είχε ζητήσει την παραμονή δεν “ήταν αρκετά” και ήθελε επιπλέον απόδειξη πληρωμής του αερίου.

Τηλεφώνησα στη βοηθό μου να την βρει και να την φέρει, αναμένοντας αλλά τρία τέταρτα της ώρας μέχρι ότου να την προσκομίσει. Στο μεταξύ, και ενόσω αναμέναμε την απόδειξη του αερίου, η διευθύντρια “συνειδητοποίησε” ότι η φωτογραφία του εκκαθαριστικού, που της είχα προσκομίσει, δεν την ικανοποιούσε και έτσι αναγκάστηκα να τηλεφωνήσω στη λογίστρια μου, για να στείλει ιντερνετικά μια άλλη έκδοσή του.

Στη συνεχεία, και ενόσω είχε πια όλα τα αποδεικτικά που ισχυριζόταν ότι της “χρειάζονταν” για μια απλή συναλλαγή πελάτισσας δεκαετιών στην Τράπεζα και στο συγκεκριμένο κατάστημα, που τυγχάνει επιπλέον και να μην είναι παντελώς άγνωστη στην πόλη της Θεσσαλονίκης, η διευθύντρια αρνήθηκε να παραλάβει το έγγραφο ιστορικού παραπόνων μου, δηλώνοντας ότι «εγώ δεν το παίρνω αυτό»!

Αναγκάστηκα να τηλεφωνήσω στο δικηγόρο μου, ο οποίος επιβεβαίωσε αυτό που γνώριζα και εγώ ως πτυχιούχος Νομικής, ότι δηλαδή η διευθύντρια ήταν υποχρεωμένη να το παραλάβει. Κατόπιν αυτού η διευθύντρια εξαφανίστηκε. Ανέμενα αλλά 20’ για να επιστρέψει, αναλογιζόμενη το πόσες ώρες είχα χάσει από την παραμονή και πόσες υποχρεώσεις μου είχα παραμελήσει. Δυστυχώς, ούτε και τότε είχε τελειώσει το ανείπωτο ¨καψόνι”. Διότι, η διευθύντρια, ανέμενε απάντηση από τα κεντρικά, “για το αν ήταν η όχι υποχρεωμένη να παραλάβει το περί ου έγγραφο παραπόνων μου”.

Αναμονή στην αναμονή… 

Η επιπλέον αναμονή για την τηλεφωνική απάντηση απαίτησε άλλη μισή ώρα περίπου. Από τις 3 Φεβρουαρίου και μέχρι τις 16 Φεβρουαρίου λάμβανα σχεδόν σε καθημερινή βάση από την Τράπεζα Πειραιώς μήνυμα επιβεβαίωσης στο κινητό μου ότι «η υπηρεσία επιλαμβάνεται της υπόθεσης μου». Η απάντηση της 16ης Φεβρουαρίου έφτασε ταχυδρομικώς και της πάει απολύτως η γνωστή φράση ότι “το Όρος έτεκε μυν”: Ω, ναι!

Η αρμόδια παραπόνων της Τράπεζας Πειραιώς απεφάνθη ότι τα πάντα ήταν “καλώς καμωμένα” γιατί τάχα όλα αυτά τα στοιχεία που είχαν ζητηθεί από εμένα ήταν απαραίτητα βάσει οδηγιών της Τράπεζας της Ελλάδος για «να επικαιροποιήσουν τα αρχεία που τηρούν για κάθε πελάτη για αποφυγή του κινδύνου φοροδιαφυγής ή ξεπλύματος μαύρου χρήματος» και βέβαια, ούτε υποψία της πέρασε για την στοιχειώδη ανάγκη ζήτησης, από την Τράπεζα, συγγνώμης.

Πέραν τούτου η απαίτηση από μεριάς της Τράπεζας καταδεικνύει μια ακατανόητη γραφειοκρατική και τυπολατρική εμμονή, σε συνδυασμό και με την ανάλογη έλλειψη ικανότητας προσαρμοστικότητας και αξιολόγησης των πρόσφορων για τον επιδιωκόμενο σκοπό απαραίτητων προς επικαιροποίηση της ταυτότητας στοιχείων. Κι όλα αυτά για την απλή συναλλαγή που επεδίωκα, δηλαδή την μεταφορά χρηματικού ποσού εντός της ίδιας Τράπεζας από έναν λογαριασμό σε έναν άλλο που τηρούσα σε αυτήν. Αφήνω στην άκρη ότι είμαι πελάτισσα της Τράπεζας επί δεκαετίες με πάμπολλες συναλλαγές σε αυτήν και όχι μάλιστα άγνωστη στην Θεσσαλονίκη για να χρειάζεται προς επικαιροποίηση των στοιχείων μου –πέραν της ταυτότητας και των άλλων– κατά τρόπο απόλυτα εξεζητημένο και η απόδειξη πληρωμής του αερίου…

Εν κατακλείδι, για τη διεκπεραίωση μιας απλούστατης συναλλαγής χρειάστηκαν δύο επισκέψεις, απώλεια πέντε ωρών και ανείπωτη ταλαιπωρία. Θλίβομαι, ειλικρινά, για την Τράπεζα Πειραιώς! Αλλά, θλίβομαι ακόμη περισσότερο, όταν αναρωτιέμαι για το που πάει η άμοιρη πατρίδα μας.

The post Απίστευτο “καψόνι” από την Τράπεζα Πειραιώς first appeared on Ίδρυμα Δημήτρη και Μαρίας Δελιβάνη.

Μια εκδήλωση μνήμης πραγματοποίησε το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης  με σκοπό την απότιμηση τιμής σε πανεπιστημιακούς και παράγοντες της τοπικής κοινωνίας που συνδέονται με τη διεκδίκηση ίδρυσης Πανεπιστημίου στη Θράκη, με χρονικό ορόσημο το Συμπόσιο που διοργάνωσε το Θρακικό Πνευματικό Κέντρο Κομοτηνής, στις 2-3 Δεκεμβρίου 1972, το οποίο  οδήγησε τον επόμενο χρόνο στην ίδρυση του Πανεπιστημίου και των πρώτων σχολών του,  της Νομικής και Πολυτεχνικής, το 1974.
Την εκδήλωση συντόνισε ο Πρύτανης του ΔΠΘ, Καθ. Αλέξανδρος Πολυχρονίδης, παραβρέθηκαν  πολίτες, εκπρόσωποι φορέων, μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας που τους υποδέχονταν μελωδίες   αρχαίας λύρας της γης του Ορφέα, από την κα Ευαγγελία Καψαλίδου μέλος ΕΔΙΠ του  Δ.Π.Θ.
Ο κ. Πρύτανης αναφέρθηκε στη συνολική προσπάθεια ίδρυσης του Πανεπιστημίου, από τις αρχές του 1960 μέχρι το Συμπόσιο του 1972, ενώ  έκανε ειδική μνεία σε όλους όσους συνέβαλαν σε αυτή την προσπάθεια.
Ανέφερε δε πως η ιδέα της ονοματοδοσίας  «Δημοκρίτειο» αποτέλεσε  πρόταση  εκείνου του Συμποσίου, και σήμερα  έφτασε στο Πανεπιστήμιο μας   λειτουργούν 20 τμήματα σε τέσσερις πόλεις, με 24.000 προπτυχιακούς φοιτητές και 4.000 μεταπτυχιακούς, ενώ ελπίζουν πως θα λειτουργήσουν σύντομα δύο νέα Τμήματα, Ψυχολογίας και Εργοθεραπείας. Ο κ. Πολυχρονίδης εξέφρασε την ελπίδα πως οι επόμενες πρυτανικές αρχές θα καταφέρουν την ένταξη των τμημάτων της Καβάλας και της Δράμας στο Πανεπιστήμιο, ώστε αυτό να γίνει πραγματικά Πανεπιστήμιο της Ανατολικής Μακεδονίας και της Θράκης

Συγκινητικό χαρακτήρισε τον εορτασμό των 50 ετών και τις προσπάθειες που έγιναν ώστε να ιδρυθεί το ΔΠΘ η κ. Νεγρεπόντη-Δελιβάνη η οποία είναι από τους λίγους εναπομείναντες συμμετέχοντες του Συμποσίου και συνέβαλλε καθοριστικά με την προσπάθειά της στον να ιδρυθεί αλλά και να ανδρωθεί το Πανεπιστήμιο στη Θράκη. «Ένα Πανεπιστήμιο,  που είναι ιδιόμορφο, γιατί δεν έγινε για καθαρά διδακτικούς στόχους, αλλά για καθαρά εθνικούς σκοπούς, και η πρωτοβουλία ανήκε σε ιδιώτες, και συγκεκριμένα ανθρώπους της περιοχής, που ανησυχούσαν για κάποιες όχι ευχάριστες εξελίξεις, αλλά και τους Πανεπιστημιακούς των δύο πανεπιστημίων της Βορείου Ελλάδας. Ο ενθουσιασμός τότε ήταν πολύ μεγάλος, δεν αναμέναμε τίποτα εκτός από την δημιουργία του πανεπιστημίου, και τώρα, μετά από 50 χρόνια, πιστεύω ότι ήταν πολύ αποφασιστική αυτή η συμβολή των πανεπιστημιακών και των τοπικών παραγόντων» ανέφερε. Και αυτό γιατί η περιοχή έχει πάρει μια εντελώς διαφορετική όψη, είναι λαμπερή, είναι ζωντανή και είναι εμφανής η επίδραση που είχε το πανεπιστήμιο σε αυτή. Οι στόχοι λοιπόν που είχαν τεθεί στο Συμπόσιο επιτεύχθηκαν, όμως δεν ήταν αρκετοί κατά την κ. Νεγρεπόντη-Δελιβάνη, που θεωρεί πως η πολιτεία πρέπει να κάνει πολλά ακόμη πράγματα στη Θράκη, έχοντας όμως ως πολύ αποφασιστικό μοχλό το ΔΠΘ. «Είναι απαράδεκτο το γεγονός ότι τότε και τώρα, η περιοχή της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, έχει το χαμηλότερο εισόδημα από όλες τις περιφέρειες της χώρας, εκτός ίσως από αυτής του Βορείου Αιγαίου» σημείωσε. Από την πρώτη στιγμή της προσάρτησης αυτών των ευαίσθητων περιοχών, σημείωσε θα έπρεπε η πολιτεία να τις κάνει απροσπέλαστες από κάθε άποψη, και κυρίως από οικονομικής πλευράς, και να μην θεωρείται, τότε όπως και τώρα, ως τόπος εξορίας για τους δημοσίους υπαλλήλους που έρχονται εδώ.
Η κ. Μαρία Νεγρεπόντη-Δελιβάνη έκανε ειδική αναφορά στους πανεπιστημιακούς που κινητοποιήθηκαν για την ίδρυση του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου, έχοντας ως στόχο το επαναλαμβανόμενο όραμα του Γεωργίου Μανούδη: «Να γίνει εδώ Πανεπιστήμιο, να γεμίσουν οι δρόμοι και οι πλατείες από φοιτητές».

«Το Συμπόσιο του Δεκέμβρη του 1972 ήταν η κορύφωση της προσπάθειας  ίδρυσης του πανεπιστήμιο στην πόλη μας», σημείωσε ο κ. Άρης Μανούδης, που παρακολούθησε αυτή την προσπάθεια από το 1960 και μετά, όταν ο καθηγητής της Κτηνιατρικής του ΑΠΘ κ. Ιωάννης Έξαρχος. «Τότε εμείς νεαροί φοιτητές στα μεγάλα κέντρα, αναρωτιώμασταν πώς είναι δυνατόν, καθώς η Ελλάδα έχει ήδη τέσσερα μεγάλα πανεπιστήμια», στη συνέχεια  όμως είχε την χαρά να παρακολουθήσει την πρόοδο του αιτήματος αυτού να προχωρά, με κινητοποιήσεις, συγκεντρώσεις, αρθρογραφία, επιστολές. Κατάφεραν  συμπλήρωσε οι τότε παράγοντες της πόλης να κινητοποιήσουν  ακαδημαϊκούς και πανεπιστημιακούς καθηγητές, ώστε να μην φανεί ότι το Πανεπιστήμιο ήταν απαίτηση παραγωγικών δυνάμεων, αλλά  κυρίως ότι θα συμπλήρωνε και πανεπιστημιακές ανάγκες της χώρας. Ευτύχησε δε ο πατέρας του Γεώργιος Μανούδης, ένας από τους πρωτεργάτες αυτής της προσπάθειας, να έχει στοιχειοθετήσει λεπτομερώς στο αρχείο του αυτή την προσπάθεια. Ο ίδιος εξέδωσε αυτό το αρχείο, και 100 σελίδες αυτού αφιερώνονται σε αυτές τις δραστηριότητες από το 1960 μέχρι το 1972.

Με την ευκαιρία της επετείου ο κ. Μανούδης γνωστοποίησε κάποιους από τους ανθρώπους που βοήθησαν σε αυτή την προσπάθεια. «Όμως η ιστορία πρέπει να ενισχύεται και να διατηρείται, αυτός είναι ο σκοπός» ανέφερε. Όσο για το αν η τοπική κοινωνία εκτιμά τη σημασία του Πανεπιστημίου, ο κ. Μανούδης εξέφρασε την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι η υποδοχή των νέων φοιτητών φέτος τον Οκτώβριο, είχε ένα πανηγυρικό χαρακτήρα. Αποτελούσε άλλωστε ένα πάγιο αίτημα και του ιδίου προς τις δημοτικές αρχές, στις οποίες είχε γνωστοποιήσει πως στην Ευρώπη τις ημέρες που έρχονται οι φοιτητές, πανηγυρίζει όλη η πόλη. Έτσι και η πόλη μας, που οργάνωσε αυτή την εκδήλωση έδειξε έμπρακτα τον ενδιαφέρον της  για τους φοιτητές της, θεωρώντας ότι θα έχει ανταποδοτικό χαρακτήρα μιας και η Κομοτηνή είναι  μια εύκολη, περπατήσιμη και όμορφη πόλη .
«Θα έπρεπε σε αυτή την περιοχή να δίνεται το καλύτερο που έχει η χώρα. Η ιστορία πρέπει να ενισχύεται και να διατηρείται, αυτός είναι ο σκοπός» τόνισε εμφανώς συγκινημένος.
Ο κ. Άρης Μανούδης φανερά συγκινημένος παρέδωσε στον Πρύτανη του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, το αρχείο του πατέρα του, Γεωργίου Μανούδη, με το σύνολο του  υλικού που αποτελεί  τεκμήριο και  πλούτο πλέον για το ΔΠΘ.

Τέλος οι Κοσμήτορες των πρώτων σχολών, της  Νομικής Σχολής Καθηγητής κ. Μιχάλης Χρυσομάλλης και της Πολυτεχνικής Σχολής Καθηγητής κ. Βασίλειος Παπαδόπουλος,  με τις ενδιαφέρουσες παρουσιάσεις τους συνέδεσαν το παρελθόν με το παρόν του ΔΠΘ.

Ιδιαίτερα συγκινητικό ήταν το μήνυμα του πρώτου Πρύτανη του ΔΠΘ Καθηγητή Λεωνίδα  Κογκέτσωφ, το οποίο μετέφερε η κόρη του  Αυρηλία Κογκέτσωφ όντας μέλος ΔΕΠ του Ιδρύματος μας .
Στον σύνδεσμο που ακολουθεί παρακολουθείστε την εκδήλωση.

The post Εκδήλωση μνήμης για αποτίμηση τιμής σε παράγοντες που διεκδίκησαν την ίδρυση Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης first appeared on Ίδρυμα Δημήτρη και Μαρίας Δελιβάνη.

The post Βραβείο Ανθρωπισμού ΣΠΕΚ 2022 – Mαρία Νεγρεπόντη – Δελιβάνη first appeared on Ίδρυμα Δημήτρη και Μαρίας Δελιβάνη.